17 мамыр 2021 815

Сәтбаев университеті профессор Зинеш Әбішеваның отбасы мен достарына көңіл айтады

Сәтбаев университеті профессор Зинеш Әбішеваның отбасы мен достарына көңіл айтады

2021 жылдың 13 мамырында 75 жасында көрнекті ғалым, ҚР ҰҒА академигі, т. ғ. д., профессор, МПЖ және АМТ кафедрасының зерттеуші-профессоры Әбішева Зинеш Садырқызы дүниеден өтті.

Әбішева Зейнеш Садырқызы 1947 жылы 23 қаңтарда дүниеге келген. 1971 жылы М.В. Ломоносов атындағы Мәскеу жұқа химиялық технологиялар институтын (МЖХТИ) бітірген. 1971 жылы М. В. Ломоносов атындағы Мәскеу талшықты химика-технологиялық институтын бітірді. 1995 жылдан бастап «Түсті және сирек металдар металлургиясы» мамандығы бойынша техника ғылымдарының докторы, 1997 жылдан бастап «Металлургия» мамандығы бойынша профессор, ҚР ҰҒА академигі, ҚазҰЖҒА академигі, ТҒҰА академигі.

1975 жылдан бастап Металлургия және кен байыту институтында әртүрлі лауазымдарда, кіші ғылыми қызметкерден зертхана меңгерушісіне және «Жер туралы ғылымдар орталығы» АҚ (Металлургия және кен байыту институты АҚ) Президентіне дейін 2011 жылғы 08 ақпаннан 2016 жылға дейін жұмыс істеді. 2016 жылдың қаңтар айынан бастап 2019 жылдың шілде айына дейін Сәтбаев университеті тау-кен металлургия институтының директоры қызметін атқарды, 2019 жылдың тамыз айынан бастап Satbayev University зерттеуші-профессоры болып табылады.

З.С. Әбішева «Металлургия» мамандығы бойынша техника ғылымдарының докторы дәрежесі бар алғашқы қазақ әйелі болып табылады.

З. С. Әбішеваға дәстүрлі емес шикізат көздерінен - мыс балқыту, фосфор, алюминий өндірістері мен энергетика өнеркәсібінің газдан тазарту өнімдерінен галлий, сирек жер элементтері мен радиогенді осмий алу, мыс және уран шикізатынан рений алу дәрежесін арттыру, металлургия өнеркәсібінің техногендік өнімдерінен химиялық реагенттер алу, Қазақстанның табиғи ресурстарынан литий алу бойынша жаңа басым бағыттар ұсынылды.

Оның тікелей басшылығымен және белсенді қатысуымен келесі технологиялар өндіріске енгізілді:

  • 1995 ж. Әлемдік тәжірибеде алғаш рет «Жезқазғансирекмет» РМК мыс өндірісінің өнеркәсіп өнімдерінен металл радиогенді осмий-187 өнеркәсіптік өндірісі технологиясы әзірленді және ұйымдастырылды;
  • 2010 ж. «Жезқазғанредмет» РМК құрамында осмий бар фазалық рений-түзілімдерді қайта өңдеу технологиясы;
  • 2014 ж. «Жезқазғансирекмет» РМК рений қосылыстарын калийден азартудың сорбциялық технологиясы;
  • 1992 ж. «Жезқазғансирекмет» РМК рений қышқылын және жоғары таза аммоний перренатын ала отырып, калий мөлшері жоғары аммоний перренатын электродиализдік өңдеу технологиясы;
  • 1996 ж. «Жезқазғансирекмет» РМК құрамында рений бар жатыр ерітінділерін жергілікті өңдеу технологиясы.

640-тан астам жарияланған жұмыстары бар, оның ішінде 2 монография және бір брошюра, 86 авторлық куәлік, патенттер, олардың 7-уі өндіріске енгізілген.

Ол шашыраңқы сирек элементтер металлургиясы саласында ғылыми мектеп құрды, оның басшылығымен 10 техника ғылымдарының кандидаттарын, екі PhD докторларын дайындады.

«INCO – Copernicus» және «INTAS» Еуропалық Қоғамдастық бағдарламалары бойынша сарапшы болған. Алыс шет елдердегі халықаралық журналдардың редколлегия мүшесі. «Табиғи ресурстарды ұтымды пайдалану, шикізат пен өнімді қайта өңдеу» басымдығы жөніндегі ұлттық ғылыми кеңестің мүшесі.

Зинеш Садырқызы әр жылдары көптеген мемлекеттік наградаларға ие болды, олардың бірі 2005 жылы Қазақстан Республикасы Президентінің Құрмет грамотасы; 2019 жылы Жоғары ғылыми жетістіктері және Қазақстанның сирек металл өнеркәсібін дамытуға қосқан үлесі үшін «Құрмет» орденімен және 2019 жылы ҚР БҒМ Құрмет грамотасымен марапатталды, 2019 жылы ҚР Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрлігінің «Еңбек Даңқы» төсбелгісімен, «Қазақстан Республикасының атом саласының еңбек сіңірген қызметкері» Құрмет белгісімен марапатталды. «Шапағат-2011» VIII Республикалық өнертапқыштық саласындағы жетістіктер байқауының «Үздік өнертапқыш» номинациясының жеңімпазы және 2011 жылы Дүниежүзілік зияткерлік меншік ұйымының медаліне және 2010 жылы металлургия саласында дәйексөз келтірілген қазақстандық автор ретінде сыйлыққа ие болды.

Отбасына, туыстарына және әріптестеріне көңіл айтамыз.

Жоғары

Қате кетті!

Жолдарды дұрыс толтыруға тырысыңыз.

Сіздің мәліметтеріңіз сәтті жіберілді!

Жақын арада біз Сізбен хабарласамыз.

Сіздің мәліметтеріңіз сәтті жіберілді!

Аудармасы жоқ


Басты парақшаға өту